Woensdag 07 juli 2021- [INGEZONDEN:Ricky Stutgard] In het afgelopen jaar is het woord “Varianten” vaker gevallen in de media en tijdens discussies. De reproduktie van virussen is daarentegen nauwelijks naarvoren gekomen. Maar het is juist de wijze van reproduktie dat het virus al dan niet dodelijk(er) maakt. In dit artikel zal getracht worden wat meer inzage te geven omtrent het gedrag van virussen.

Coronavirus mutaties

Op de universiteit van Utrecht  werd  in de tachtiger Jaren van de vorige eeuw  onderzoek verricht naar het gedrag van Corona virussen. Tijdens deze studies werden kippen tegen het Coronavirus (IBV) werden gevaccineerd. Dat onderzoek toonde aan dat het vaccineren van de kippen een potentieel gevaar met zich mee brengt. Het vaccin bestrijdt de op dat moment optredend ziekte wel, maar het is waarschijnlijk ook de oorzaak van een nieuw virus dat binnen twee tot drie jaar de kop opsteekt. Het vaccin werd namelijk gemaakt van levend virus, dat instaat bleek om zijn genetisch materiaal te veranderen en genetisch materiaal van buiten op te nemen. Het kon zo een geheel nieuw virus vormen met nieuwe ziektebeelden.  Deze opmerkelijke verontrustende conclusie trokken wetenschappers bij de afdeling diergeneeskunde van de Rijksuniversiteit in Utrecht, al in de tachtiger Jaren van de vorige eeuw.

Het coronavirus zorgt bij kippen voor aandoeningen aan de luchtwegen veroorzaakt veel sterfte en beïnvloed het eileggedrag. Corona-virussen komen ook bij andere diersoorten  en zelfs de mens voor. Bij varkens heet het HEV, bij konijnen RCV, bij runderen BCV. Bij varkens en runderen zorgt het voor grote problemen in het darmstelsel, Bij de mens veroorzaakt het ook aandoeningen aan de luchtwegen.

In 1989 promoveerde de Nederlander Willem Luytjes van de Rijksuniversiteit in Utrecht. Willem Luytjes onderzocht het gedrag van het virus bij muizen (MHV). Hij constreerde dat het virus bij muizen ook het Centraal Zenuwstelsel kan aantasten. Hij ontdekte ook dat het virus genetisch materiaal van andere virussen kan opnemen en dat coronavirussen onderling genetisch materiaal kunnen uitwisselen. Willem Luytjes zei toen: “We moeten Coronavirussen constant in de gaten houden om dit soort ontwikkelingen voor te kunnen blijven. De mogelijkheid van gevaarlijke varianten is aanwezig”.

De Utrechtse wetenschapper Hans Kusters (diergeneeskunde), specialist op het gebied van het Coronavirus bij kippen, was nauw bij Luytjes’ onderzoek betrokken. Hij zei toen “Inentingen tegen het Coronavirus, zoals het momenteel gebeuren zijn in feite niet afdoende om het virus de wereld uit te helpen. Het virus verandert gewoon en na twee tot drie jaar moet je weer een nieuw vaccin maken tegen een nieuwe variant”.  Let wel deze conclusies werden al door de Utrechtse universiteit  in 1989 gemaakt.

Antigene drift en antigene shift

Willen wij het mutatie gedrag van virussen beter begrijpen dan geeft  een publicatie van Kristina Duda et all  in maart  2020 beter uitleg. In dat schrijven  worden de begrippen antigene drift en antigene shift uitgelegd. Influenzastammen muteren voortdurend. Een kleine verandering in de genetische samenstelling van influenzastammen wordt antigene drift genoemd, terwijl een grote verandering antigene shift (verschuiving) heet. Hoewel deze benamingen vooral relevant zijn voor wetenschappers, helpen ze verklaren waarom je meer dan eens griep kunt krijgen.

Antigene shift is een grotere verandering in het influenzavirus. Deze verschuiving treedt meestal op wanneer een menselijk griepvirus kruist met een griepvirus dat gewoonlijk dieren treft (zoals vogels of varkens). Wanneer de virussen muteren, verschuiven ze om een ​​nieuw subtype te creëren dat anders is dan eerder bij mensen gezien. Dit kan op drie manieren gebeuren:

– Een menselijk griepvirus besmet een dier, zoals een varken. Hetzelfde varken wordt ook besmet met een griepvirus van een ander dier, zoals een eend. De twee griepvirussen     vermengen zich en muteren, waardoor een volledig nieuw type griepvirus ontstaat dat zich vervolgens op mensen kan verspreiden.

– Een soort vogelgriep gaat over op mensen zonder enige vorm van genetische verandering te ondergaan.

– Een stam van vogelgriep gaat over op een ander type dier (zoals een varken) en wordt vervolgens doorgegeven aan de mens zonder een genetische verandering te ondergaan.

Antigene drift zijn de kleine veranderingen  aan de oppervlakte van het virus die over de tijd continue plaatsvinden. Door antigene drift worden de virusstammen niet door het immuunsysteem herkent. Dit proces geschiedt als volgt: Een persoon wordt met een bepaald virusstam geïnfecteerd. Het lichaam gaat daarop antistoffen tegen dit virus ontwikkelen. Wanneer nu een virusstam, welke een antigene drift is ondergaan, het lichaam infecteert kunnen de antistoffen die bestemd waren de eerdere stam uit te schakelen deze niet herkennen. Hierdoor zal herinfectie plaatsvinden. Dit is een van de hoofdredenen waarom er varianten kunnen ontstaan.