Een 5.300 jaar oud metalen voorwerp dat honderd jaar geleden al werd gevonden blijkt de oudste boor uit Egypte te zijn. Het gaat om een zogeheten boogboor, die al duizenden jaren vóór de farao’s bestond. Archeologen hadden het gereedschap in de jaren twintig van de vorige eeuw gevonden in El Badari, een plaatsje aan de Nijl. Notities uit die tijd beschrijven een kort en koperen puntig voorwerp met een strook leer om de schacht gewikkeld. Het voorwerp kreeg een eeuw lang nauwelijks aandacht vanwege de gebrekkige beschrijving.

De metalen spits is nu herontdekt door een onderzoeksteam van de Universiteit van Newcastle en de Academie voor Schone Kunsten in Wenen. Bij nadere inspectie onder een vergrootglas werden duidelijke tekenen van draaiend gebruik zichtbaar. De randen zijn vermoedelijk bijgeschaafd door herhaalde bewegingen. Een lichte buiging bij het uiteinde duidt op het draaien tegen hard materiaal. De sporen verschillen van schade die wordt veroorzaakt door eenvoudig duwen of prikken. Kleine rolletjes gedroogd leer kleven nog steeds aan de schacht.

Volgens de onderzoekers gaat het om een boogboorsysteem. Bij een dergelijk apparaat wordt een koord om een boor gewikkeld. De boog wordt heen en weer bewogen, waardoor die snel ronddraait.

Latere Egyptische grafschilderingen tonen arbeiders die soortgelijke gereedschappen gebruiken om gaten in kralen en hout te boren. Er zijn fysieke voorbeelden uit het tweede millennium voor Christus bewaard gebleven. Het onderzochte metalen voorwerp is tweeduizend jaar ouder, lang voordat de eerste farao’s regeerden.

Het gereedschap is 63 millimeter lang en weegt ongeveer 1,5 gram. Het werd gevonden in het graf van een volwassen man. Voorwerpen uit dat graf tonen de vakkundige productie van kralen, stenen vaten en houten voorwerpen. Daarbij moest vaak zorgvuldig worden geboord, wat de aanwezigheid van de boor kan verklaren.

De lange periode tussen de boor uit El Badari en latere afbeeldingen duidt op een continuïteit in het ontwerp van gereedschap. Houtbewerkers en kralenmakers vertrouwden gedurende vele generaties op hetzelfde basisprincipe, stellen de onderzoekers.

-nu.nl-