De olie- en gasprijzen zijn maandag flink omhooggeschoten. De olieprijs is in vier jaar niet zo hard gestegen in een dag. Dit gebeurde na de Amerikaanse en Israëlische aanvallen op Iran en de ontstane onzekerheid over de Straat van Hormuz.

De prijs van Brentolie, de maatstaf voor olie uit het Midden-Oosten en de Noordzee, steeg met 13 procent tot ruim 82 dollar per vat. Vrijdag sloot de prijs nog op 72,87 dollar. Hoelang de prijsstijging aanhoudt is onzeker.

De Europese gasprijs steeg maandag met 25 procent. Dat komt door de onrust bij de Straat van Hormuz. Hoewel Iran beweert dat het water open blijft, worden er olietankers en marineschepen aangevallen. Volgens de Amerikaanse president Donald Trump heeft de VS negen Iraanse marineschepen vernietigd.

De sterke stijging van de gasprijs komt op een moment dat de Nederlandse gasvoorraad hard is geslonken, tot een uitzonderlijk laag niveau. Gasunie zei in februari nog dat de kleine voorraad “geen reden tot zorg” was, aangezien er “voldoende aanvoer” van de brandstof uit het buitenland was.

Ook de Europese gasvoorraden zijn op een ongebruikelijk laag niveau. De regio moet deze zomer grote hoeveelheden lng importeren om de voorraden voor de volgende winter aan te vullen.

Qatar stopt tijdelijk met alle scheepvaart

Maar Qatar heeft inmiddels een tijdelijke opschorting van alle scheepvaart aangekondigd. Ongeveer een vijfde van het vloeibaar gemaakte aardgas (lng) in de wereld wordt door de Straat van Hormuz vervoerd. Het merendeel daarvan komt uit Qatar. Europa is een grote inkoper van het lng uit Qatar en voelt de pijn van de stijgende gasprijzen. Dat is anders voor de VS, die juist veel vloeibaar gas exporteert.

Prijzen aan de pomp omhoog

Ook het olievervoer over zee is in het geding. Iran heeft door zijn strategische ligging aan de Straat van Hormuz een grote invloed op de wereldwijde oliebevoorrading. Het land is normaal goed voor een olieproductie van 3,3 miljoen vaten per dag, zo’n 3 procent van de wereldwijde productie.

De Europese Commissie ziet op korte termijn geen noodsituatie ontstaan door de afgeknepen olietoevoer. Dat staat in een e-mail van het Europese bestuur aan de Europese lidstaten, ingezien door persbureau Reuters.

Door de duurdere olie wordt een volle tank ook duurder. De prijzen van brandstof waren al hoog door de onrust in het Midden-Oosten en de eerdere dreiging van een Amerikaanse aanval op Iran.

OPEC draait oliekraan open

De landen van oliekartel OPEC gaan de oliekraan volgende maand extra opendraaien, hebben ze zondag besloten. Toch voorkomt deze stap waarschijnlijk niet dat olie de komende dagen duurder wordt. Iran is ook lid van OPEC en is de vierde grootste producent binnen het oliekartel.

Na de Russische inval van Oekraïne in 2022 schoot de prijs ook omhoog. Toen kostte Brentolie tijdelijk meer dan 110 dollar per vat. Het huidige prijsniveau zagen we voor het laatst kortstondig in juni 2025. In de eerste helft van 2024 lag de olieprijs enkele maanden boven het niveau van nu.

-nu.nl-