De snelle opkomst van generatieve kunstmatige intelligentie (AI) biedt nieuwe kansen voor innovatie, maar brengt ook aanzienlijke juridische en maatschappelijke risico’s met zich mee. Dat zegt jurist en innovatie-expert Emanuel Scheek in gesprek met de Communicatie Dienst Suriname (CDS). Volgens hem is een kritische houding en gerichte wetgeving nodig om misbruik, zoals deepfakes en desinformatie, effectief aan te pakken.

Hoewel AI als technologie niet nieuw is, zorgt de huidige toegankelijkheid van systemen die teksten, video’s en audio kunnen genereren voor een complexer digitaal landschap. Scheek wijst erop dat het voor burgers steeds moeilijker wordt om authentieke content te onderscheiden van gemanipuleerd materiaal. De risico’s lopen uiteen van plagiaat en valsheid in geschrifte tot het verspreiden van kwaadwillige desinformatie over publieke figuren.

Valse werkelijkheid

Aanleiding voor de waarschuwing zijn recent opgedoken gemanipuleerde video’s van hoogwaardigheidsbekleders, onder wie de president. Volgens Scheek wijst dit op een zorgwekkende trend waarbij stemmen en beelden worden misbruikt om een valse werkelijkheid te creëren. Dit kan volgens hem leiden tot politieke destabilisatie of zelfs het aanzetten tot burgerlijke ongehoorzaamheid.

Hij merkt op dat nieuwe technologie vaak eerst met enthousiasme wordt ontvangen vanwege de voordelen. “We zien vooral de voordelen en raken in een soort hoerastemming, terwijl de mogelijke negatieve effecten vaak pas later duidelijk worden”, zegt hij.

Strafrechtelijke gevolgen

Volgens Scheek bestaat er behoefte aan specifieke regulering, omdat de huidige Surinaamse wetgeving nog beperkte aanknopingspunten biedt om AI-misbruik effectief aan te pakken. Internationaal wordt daarom steeds vaker gekeken naar maatregelen zoals het verplicht stellen van digitale watermerken voor door AI gegenereerde content.

Het produceren of verspreiden van gemanipuleerde beelden kan volgens hem vergaande strafrechtelijke gevolgen hebben. Dat kan variëren van smaad en laster tot feiten die de staatsveiligheid raken. Veel gebruikers zijn zich volgens de expert niet bewust van de mogelijke domino-effecten van hun online gedrag.

“Misbruik maken van iemands gezicht of stem om anderen kwaad te doen, is altijd gevaarlijk. Ook al doe je het als grap, je weet nooit wat de consequentie daarvan kan zijn. Laat het achterwege”, waarschuwt Scheek met klem.

Hij roept burgers op om hun mediawijsheid te vergroten en verantwoordelijkheid te nemen bij het gebruik van technologie. Het kritisch toetsen van informatiebronnen is essentieel om de integriteit van de samenleving te waarborgen.

-gov.sr-