Waarom is ongeveer 90 procent van de wereldbevolking rechtshandig? Wetenschappers proberen die vraag al jaren te beantwoorden. Volgens een nieuwe studie van onderzoekers van de University of Oxford hangt het antwoord mogelijk samen met twee belangrijke ontwikkelingen in de menselijke evolutie: rechtop lopen en de groei van de hersenen.

De onderzoekers analyseerden gegevens van meer dan 2000 apen en mensapen van 41 verschillende soorten. Daarbij werd gekeken naar handgebruik tijdens uiteenlopende taken. Met behulp van statistische modellen onderzochten zij meerdere mogelijke verklaringen voor handvoorkeur, waaronder gereedschapsgebruik, lichaamsgrootte, voeding en sociaal gedrag.

Volgens onderzoeksleider Thomas A. Püschel wijzen de resultaten erop dat rechtshandigheid waarschijnlijk verband houdt met eigenschappen die de mens onderscheiden van andere primaten.

Een belangrijke factor zou de overgang naar lopen op twee benen zijn geweest. Toen vroege mensachtigen zich rechtop begonnen voort te bewegen, werden de handen minder gebruikt voor klimmen en lopen. Daardoor ontstond meer ruimte voor nauwkeurige handbewegingen en het gebruik van werktuigen.

Daarnaast denken de onderzoekers dat de groei van de menselijke hersenen de voorkeur voor de rechterhand verder heeft versterkt. Uit de modellen blijkt dat vroege mensensoorten zoals Australopithecus waarschijnlijk slechts een lichte voorkeur voor de rechterhand hadden. Bij latere soorten, waaronder Homo erectus, Neanderthalers en uiteindelijk Homo sapiens, werd die voorkeur steeds sterker.

Opvallend was volgens de onderzoekers de uitkomst rond Homo floresiensis, ook bekend als de ‘hobbit’ uit Indonesië. Deze kleine mensensoort zou een veel zwakkere voorkeur voor de rechterhand hebben gehad. Mogelijk speelde daarbij een combinatie van kleinere hersenen en een lichaam dat zowel geschikt was voor klimmen als lopen een rol.

De onderzoekers benadrukken dat nog niet alle vragen zijn beantwoord. Zo blijft onduidelijk waarom een deel van de bevolking linkshandig is. Toch denken de wetenschappers dat de studie nieuwe inzichten biedt in de oorsprong van één van de meest alledaagse menselijke eigenschappen.

-Wetenschap in Beeld-