Een delegatie van het ministerie van Regionale Ontwikkeling (RO), onder leiding van Hermien Pavion, directeur van het Directoraat Agrarische Ontwikkeling Binnenland (DAOB), heeft op 23 en 24 oktober 2026 deelgenomen aan de achtste editie van het Busi Kondé Sama Festival in Cayenne, Frans-Guyana.

Het festival stond in het teken van ‘De ontmoeting van de Busi Kondé Sama-volkeren van Suriname en Frans-Guyana’. De gedeelde geschiedenis, culturele identiteit en toekomst van de marrongemeenschappen stonden centraal. Met de deelname benadrukt RO het belang van grensoverschrijdende samenwerking en het behoud van cultureel erfgoed.

Tijdens het evenement lichtte Pavion de werkzaamheden toe van de twee directoraten binnen RO die zich bezighouden met de ontwikkeling van marrongemeenschappen. Ook benadrukte zij het belang van samenwerking met gemeenschappen en organisaties die zich inzetten voor het behoud van de Marroncultuur.

Erkenning voor cultuurbehoud

Op de eerste festivaldag werd de Gaanman Gazon Matodja Award uitgereikt door het Marron Instituut en Stichting Sabanapeti, onder leiding van André Pakosie. De onderscheiding ging naar de organisatie Lavi Danbwa, Annie Ho You Fat en professor Jean Moomau.

Ho You Fat werd erkend voor haar inzet als leerkracht en haar bijdrage aan de overdracht van culturele kennis aan jongeren. Moomau ontving de onderscheiding voor zijn verdiensten op het gebied van onderwijs, kennisoverdracht en publicaties, waaronder artikelen over de grenskwestie tussen Suriname en Frans-Guyana. Lavi Danbwa werd gewaardeerd voor haar bijdrage aan het zichtbaar maken en behouden van de gedeelde cultuur.

Tradities en kennisoverdracht

André Pakosie verzorgde een presentatie over de historische achtergrond van verschillende traditionele dansvormen, waaronder de Fosten Peé van zes lo’s, de Songe, de Asekiti van de Saamaka-gemeenschap en de Bandja. Hij ging onder meer in op de oorsprong van de Songe, die volgens hem is voortgekomen uit de Awassa-dans. Beeld- en videomateriaal ondersteunde de presentatie.

De tweede festivaldag begon met traditionele Apintidrum, gevolgd door een lezing van Pakosie over de traditionele klederdracht van marrongemeenschappen. Ook vond een discussie plaats onder de titel ‘Businengee Kosi’.

Het Busi Kondé Sama Festival werd in 2017 in Cayenne opgericht door Lavi Danbwa, wat letterlijk ‘het leven in het bos’ betekent. Het initiatief richtte zich aanvankelijk op het onder de aandacht brengen van de levenswijze en tradities van marrongemeenschappen in het binnenland van Frans-Guyana. Inmiddels is het uitgegroeid tot een platform voor culturele bewustwording, kennisoverdracht en culturele diversiteit binnen het Guyanaschild.

Volgens RO bieden dergelijke bijeenkomsten mogelijkheden om de banden met marrongemeenschappen en culturele organisaties in de regio te versterken en het belang van cultuurbehoud en samenwerking voor de ontwikkeling van het binnenland te benadrukken.